پیغام خطا را اینطور بنویسید. (۱۱ نکته برای نوشتن پیغام خطای کاربرپسند)

نویسنده : سید ایوب کوکبی ۳۰ بهمن ۱۳۹۷

پیغام خطا را اینطور بنویسید. (11 نکته برای نوشتن پیغام خطای کاربرپسند)

همه انسان‌ها در معرض خطا بوده  یا به عبارتی ممکن‌الخطا هستند. کاربر هنگام کار با محصول ممکن است مرتکب اشتباه شود. در چنین شرایطی وظیفۀ طراح است که به شیوۀ درست، او را از گمراهی خارج کرده و راه مناسبی پیش پایش بگذارد. این یعنی تجربۀ کاربری خوب. نوشتن یک پیغام خطا شاید کار ساده‌ای باشد ولی همین کار ساده تکنیک‌های فروانی دارد که در این مقاله قصد داریم به تعدادی از آن‌ها اشاره کنیم.

یک محصول خوب، به آرامی، رفتار اشتباه کاربران را کنترل و مدیریت می‌کند.

۱- واضح بنویسید

پیغام خطا را ساده و واضح بنویسید طوری که کاربر فقط با یکبار خواندن بتواند مشکل را درک و اقدامات مناسب را انجام دهد. وقتی مبهم می‌نویسید و دلیل بروز خطا را بیان نمی‌کنید کاربر توجهی به آن نمی‌کند. در واقع او نمی‌داند برای رفع مشکل چه کاری باید انجام دهد. این موضوع می‌تواند به ضرر شما تمام شود.

پیغام خطا باید واضح و قابل فهم باشد.

پیغام خطا باید واضح و قابل فهم باشد.

متن این خطا نامناسب است. چون مبهم است و هیچ سرنخی از مشکل نداده است.

این هم خطای Autodesk Iventor که متأسفانه اطلاعات مفیدی به کاربر ارائه نداده است. کاملاً مبهم و غیرقابل درک!

۲- مختصر و به‌اندازه بنویسید

پیغام خطا تا حد امکان باید کوتاه و مختصر باشد. کاربر حوصلۀ خواندن داستان ندارد. دلیل بروز خطا و راهکارهای احتمالی را به صورت کوتاه بنویسید. در نوشتن پیغام خطا از کلمات و توضیحات زائد بپرهیزید.

پیام‌های کوتاه، قابل درک‌تر هستند.

هیچ اطلاعات قابل‌فهمی در این خطا وجود ندارد.

گفتیم کوتاه ولی نه اینقدر کوتاه که همۀ جزئیات را حذف کنید!

۳- از اصطلاحات فنی استفاده نکنید

اغلب کاربران علاقه‌ای به فهم جزئیات مشکل ندارند. استفاده از اصطلاحات فنی به جزء گیج کردن کاربر هیچ سودی به حالشان ندارد. سعی کنید با زبان ساده و قابل فهم و بدون جزئیات فنی، خطا را شرح دهید. اگر به دلایلی خطا پیچیده و نیازمند ارائۀ توضیحات بیشتر بود. آن را در بخش اشکال‌زدایی برنامه که می‌تواند در قالب یک سایت باشد قرار داده و کاربر را به آن ارجاع داد.

ارائۀ اطلاعات فنی، باعث پیچیدگی پیام می‌شود.

یک پیغام خطا که پر از اطلاعات فنی است.

این هم از قبلی بدتر!

۴- کاربر را سرزنش نکنید

در نوشتن پیغام خطا هرگز کاربر را به خاطر اشتباهش سرزنش نکنید. شما موظفید اتفاقی که افتاده را با احترام و به زبان ساده به او منتقل کنید. او ممکن است بارها و بارها مرتکب خطا شود. این وظیفۀ طراح تجربۀ کاربری است که با راهکارهای مناسبی میزان بروز این خطاها را کاهش داده و به تدریج، رفتار اشتباه کاربر را تصحیح کند.

یک راه خوب برای مودبانه‌تر کردن پیغام خطا این است که آن را با صدای بلند برای شخص دیگری بخوانید. ببینید در مکالمه چطور به نظر می‌رسد — سونیا گرگوری

کاربران ذاتاً خواندن پیام‌های حاوی امر و نهی را دوست ندارند.

این پیغام رسماً دهان به توهین باز کرده است: «دوباره که مقدار Null وارد کردی. شما مطمئنی عنوان مهندسی برازندۀ شماست؟ شنیدم واحد فروش دنبال یه نفر می‌گرده.»

«مایکروسافت به شما نیازه داره. از Paint به عنوان نرم‌افزار پیش‌فرض گرافیکتون استفاده کنید. روی OK کلیک کنید تا تغییرات لازم اعمال بشه.» پیغام خطا از این وقیحانه‌تر!

۵- از کلمات منفی استفاده نکنید

در طراحی واسط کاربری از کلمات منفی استفاده نکنید. به عنوان مثال وقتی کاربر در فرم ثبت‌نام یکی از فیلدها را فراموش کرد پر کند، به جای استفاده از کلمۀ «خطا» آن فیلدی که پر نکرده را به کاربر نشان دهید تا پر کند.

وقتی کاربر مرتکب اشتباهی می‌شود. از کلمات منفی استفاده نکنید.

این پیام علاوه بر اینکه واضح نیست از کلمات منفی هم استفاده کرده است.

۶- راهکار حل مشکل را هم نشان دهید

یک پیغام خطای خوب سه بخش دارد: توضیح خطا، دلایل بروز خطا (در صورتی که مفید باشد) و راهکارهای احتمالی برای حل مشکل.

بخوانید  آموزش گیت - قسمت پنجم

کاربر به محض مواجهه با خطا دوست دارد سریعاً مشکل را حل کند. پیغام خطا باید حاوی اطلاعات کافی برای راهنمایی و حل مشکل به وجود آمده باشد. در ارائۀ راهکار می‌توان کاربر را به فرد یا محل دیگری برای حل مشکل ارجاع داد (مثلاً لینک یک صفحه).

اطلاعات کاملی به کاربر ارائه دهید.

فقط گفته اکانت شما فعال نشده بدون اینکه راهکاری پیش پای کاربر قرار دهید. خب حالا برای فعال کردن برنامه چی کار کنم؟

۷- توضیحات مشخص و دقیق بنویسید

پیغام خطا باید حاوی اطلاعات دقیقی باشد تا کاربر بداند مشکل دقیقاً مربوط به کجاست. مثلاً فیلدهایی که پر نکرده را با کادر قرمز مشخص کنید. اطلاعات مبهم و کلی دردی دوا نمی‌کند و باعث سردرگمی کاربر خواهد شد.

پیغام خطا باید حاوی اطلاعات مفید باشد.

در این پیام سه دلیل مختلف آمده که باعث گیج شدن کاربر می‌شود. دقیقاً بگویید مشکل از کجاست.

این پیغام خطا، منشا مشکل را به خوبی بیان کرده است.

۸- از حروف بزرگ استفاده نکنید

در متون انگلیسی امکان بزرگ‌نویسی حروف هست. این کار شاید به درد تیترهای خبری مهم بخورد ولی قطعاً کاربردی در پیغام خطا ندارد. استفاده از کاراکترهای بزرگ باعث ترس و دستپاچگی کاربر می‌شود.

استفاده از حروف بزرگ مثل فریاد زدن سر کاربر است.

۹- اقدامات لازم را واضح بیان کنید

اقدامات لازم برای حل مشکل را واضح بیان کنید. یک پیغام خطا ممکن است حاوی یک یا چند اقدام مختلف باشد. تعداد اقدامات مهم نیست. مهم بیان واضح و دقیق کاری است که کاربر باید انجام دهد.

برای دکمه‌های هشدار از عنوانی منطقی و کوتاه استفاده کنید. بهترین عناوین حاوی یک یا دو کلمه است که کاربر را از نتیجۀ کلیک روی آن دکمه آگاه می‌کند. — شیوه‌نامۀ طراحی برای iOS

ارائۀ دستور‌العمل‌های دقیق، از ویژگی‌های یک پیام خوب است.

در این پیام، به صورت واضح و دقیق اقدامات لازم بیان شده است.

۱۰- پیغام‌های بلند را کم‌کم به کاربر نمایش دهید

در نمایش پیغام خطا بخش‌های لازم و ضروری را به کاربر نشان دهید و مابقی را مخفی کنید تا در صورت تمایل کاربر نشان داده شود. مثلاً از دکمه یا لینک «توضیحات بیشتر» استفاده کنید. این تکنیک برای خطاهایی که ناچار به ارائۀ اطلاعات فنی هستیم و تنها به درد کاربران متخصص می‌خورد کاربرد فراوانی دارد. فقط در انتخاب بخش نمایان و مخفی پیام دقت کنید تا اشتباهاً متن مهمی را از دید کاربر مخفی نکنید.

از رویکرد نمایش تدریجی جزئیات خطا استفاده کنید.

کاربر دوست ندارد همۀ جزئیات را همان ابتدا ببیند.

۱۱- پیغام خطا را در محل مناسبی نمایش دهید

در طراحی رابط کاربری مهم است که پیغام خطا را درست همانجایی که خطا بروز کرده نشان دهید. طوری نباشد که کاربر مدام اینجا و آن‌جا را نگاه کند تا بفهمد موضوع از چه قرار است. مثلاً اگر فیلدی پر نشده، خطا جای همان فیلد ظاهر شود نه بالای صفحه. با رعایت نکردن این نکته، کاربر ناچار است قبل از حل مشکل، ابتدا فیلدی موردنظر را پیدا کند. به این نکته نیز توجه کنید که پیام خطا در همان صفحه‌ای که خطا بروز کرده نمایش داده شود حتی اگر کاربر صفحه را اسکرول کند.

مکان بروز خطا را دقیقاً مشخص کنید.

نتیجه‌گیری

بهترین پیغام خطا، پیغام خطایی است که هرگز نمایش داده نشود. — توماس فاچس

ایده‌آل این است که هرگز خطا رخ ندهد. اما در دنیای ما انسان‌ها هیچ‌چیزی را نمی‌توان ایده‌آل و بدون مشکل ساخت. به همین دلیل باید تلاش کرد به جای سرزنش انسان، خطاهایش را به بهترین شکل مدیریت کرد.

بخوانید  آشنایی با گیت (git) - بخش دوم

سید ایوب کوکبی

نویسنده و مترجم...

مطالب مرتبط

1 دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *




    مرتضي درزي

    چهارشنبه ۰۱ اسفند ۱۳۹۷

    عالي بود … ممنون بابت مطلب خوبتون …